Sauðanes á Ásum

Bærinn stendur rétt vestan við þjóðveginn. Áður fyrr var þetta landmikil jörð, en henni hefur verið skipt í 4 hluta og er stærð landsins nú röski 200 ha. Það nær frá Hnjúkum eftir Skýdal niður í norðurenda Laxárvatns. Vestan við vatnið er nesið [Sauðanesið] þar á jörðin einnig land. Í því suðvestanverðu við stífluna, þar sem Laxá á Ásum fellur úr Laxárvatni, er jarðhiti. Skammt norðan Laxárvatns var byggð rafstöð árið 1933 fyrir Blönduós. Íbúðarhús byggt 1947, 350 m3. Fjós fyrir 24 gripi og nýtt fyrir 60 gripi 1976. Fjárhús yfir 360 fjár. Hesthús yfir 13 hross. Hlöður 2250 m3. Votheysturn 104 m3. Tún 35,2 ha. Veiðiréttur í Laxá á Ásum og Laxárvatni.

Torfalækjarhreppur; Hnjúkar; Skýdalur; Skýðdalsmynni; Laxárvatn; Sauðanesið; Laxá á Ásum; Blönduós; Kaldakinn; Langihryggur; Hádegisbrekka; Miðklettur; Merkissteinn; Laxholti; Messuvegsholt; Þingeyrarklaustur; Spákonufellshöfði; Langhylur; Gerði [fjárhússtæði];

Jarðardýrleiki xxxvi € og so tíundast presti og fátækum. Eigandinn er kóngl. Majestat, og liggur þessi jörð til Þíngeyraklausturs. Ábúandinn Guðmundur Bjarnarson.
Landskuld i € tíutíu álnir. Retalast með átta lamba fóðri fyrir xl álnir, en það sem meira er í öllum gildum landaurum heim til klaustursins, en það sem í sauðum hefur goldist í Spákonufellshöfða.
Leigukúgildi vi. Leigur gjaldast í smjöri og stundum nokkuð í peníngum heim til klaustursins. Kvaðir eru för í Lánghyl til veiða um einn dag. Kvikfjenaður iii kýr, i kvíga veturgömul, i kálfur, 1 ær, ii sauðir tvævetrir, xx veturgamlir, xxvi lömb, sum óvís, ii hestar. Fóðrast kann v kýr, i úngneyti, xl lömb, lx ær, viii hestar. Torfrista og stúnga hjálpleg. Rifhris tii kolgjörðar og eldiviðar nægilegt. Laxveiði sem segir um Holt. Silúngsveiði hefur til forna verið í Laxárvatni, sem liggur fyrir jarðarinnar landi, en nú í nokkur ár ekki hepnast. Mánaðarbeit í Köldukinnarlandi eigna menn Sauðanesi um vetur, en Köldukinn aftur hrísrif í Sauðanesslandi, vide Köldukinn. Enginu spillir Laxá með leir og grjóti. Hætt er kvikfje fyrir foröðum.
Vatnsból bregst um vetur og þó sjaldan. Gerde er hjer kallað, það er fjárhússtæði frá Sauðanesi; enginn minnist það hafi bygt verið og engin eru rök til þess nema girðíngar. Menn efast hvört hjer megi aftur byggja, þó meina flestir það yrði Sauðanesi til baga.

Ábúendur;

<1890> Guðmundur Frímann Gunnarsson 1. ágúst 1839 - 12. mars 1912. Ekkill þar 1890. Var í Tungu í Tjarnarsókn, Hún. 1845. Vinnumaður á Sauðdalsá, Kirkjuhvammssókn, Hún. 1860. Bóndi á Refsteinsstöðum og síðar á Hnjúkum. Bóndi á Refsteinsstöðum, Þingeyrasókn, Hún. 1873 og 1880. Húsbóndi á Sauðanesi, Hjaltabakkasókn, Hún. 1890. Húsbóndi í Hnjúkum, Blönduóssókn, Hún. 1901. Skv. Æ.A-Hún. var Guðmundur af sumum talinn launsonur Guðmundar Ketilsonar, f.1792, d.24.6.1859, bónda og skálds á Illugastöðum á Vatnsnesi.

<1901> Björn Kristófersson 16. janúar 1858 - 28. febrúar 1911 Bóndi að Holti, Hjaltabakkasókn, Hún. 1890. Bóndi að Holti í Ásum og víðar. Varð úti. Seinni kona hans; Sigríður Bjarnadóttir 6. ágúst 1868 - 7. apríl 1949 Ekkja á Vesturgötu 20, Reykjavík 1930. Húsfreyja í Sauðanesi, á Hnausum í Þingi og víðar.

<1910-1946- Páll Jónsson 15. mars 1875 - 24. okt. 1932. Var á Sauðanesi, Hjaltabakkasókn, Hún. 1880. Bóndi í Sauðanesi í Torfalækjarhr., A-Hún. Bóndi í Sauðanesi, Hjaltabakkasókn, A-Hún. 1930. Kona hans; Sesselja Þórðardóttir 24. ágúst 1888 - 10. sept. 1942. Húsfreyja í Sauðanesi, Hjaltabakkasókn, A-Hún. 1930. Húsfreyja í Sauðanesi í Torfalækjarhr., A-Hún.

1946-1972- Þórður Pálsson 25. des. 1918 - 9. júní 2004. Var í Sauðanesi, Þingeyrasókn, A-Hún. 1930. Var í Halldórshúsi, Blönduóshr., A-Hún. 1957. Kennari og bóndi í Sauðanesi. Síðast bús. á Blönduósi. Kona hans; Sveinbjörg Jóhannesdóttir 26. des. 1919 - 6. júní 2006. Var á Gauksstöðum, Gerðahr., Gull. 1920. Var í Halldórshúsi, Blönduóshr., A-Hún. 1957. Síðast bús. á Blönduósi.

1972- Páll Þórðarson 9. apríl 1949. Var í Halldórshúsi, Blönduóshr., A-Hún. 1957. Kona hans; Ingibjörg Guðlaug Guðmundsdóttir 7. júní 1948. Var á Eiríksstöðum, Bólstaðarhlíðarhr., A-Hún. 1957.

Landamerki fyrir þjóðjörðinni Sauðanesi í Torfalækjarhreppi
eru sem hjer greinir:

Að vestan ræður Laxá ásamt Laxárvatni, sem einnig ræður að sunnanverðu, síðan ræður kelda, er liggur úr landnorðurhorni vatnsins í framhaldandi stefnu eptir vörðum í vestara Skýðdalsmynni, því næst eptir miðjum dalnum allt að þrem vörðum, er mynda þríhyrning, og standa á landamerkjatakmörkum jarðanna Köldukinnar, Sauðanes og Hnjúka, því næst beinist stefnan til útnorðurs frá nefndum vörðum í vörðu þá, er stendur upp á dalsbrúninni, þaðan í beina stefnu í vörðu þá, er stendur austan til á svonefndum Langahrygg, sömuleiðis í aðra vörðu, er líka situr á Langahrygg vestan til, þaðan sjónbending í vörðu, sem stendur fyrir ofan svonefnda Hádegisbrekku, kippkorn fyrir neðan Miðklett, úr henni sjónhending í nefndan Merkisstein, er situr fyrir ofan mýrarsund, þar sem brekkur enda, sömuleiðis úr nefndum Merkissteini beina stefnu eptir vörðum, er liggja norðantil á svonefndum Messuvegsholtum, allt að vörðu þeirri, er stendur á nefndu Laxholti, og úr henni vestur í Laxá beina stefnu.- Að framanrituð landamerki sjeu rjett, vitnum við undirrituð.

p.t. Sauðanesi, 15. maí 1884.
Kristófer Jónsson eigandi og ábúandi að Köldukinn.
Jón Hannesson (handsalað) eigandi og ábúandi að Hnjúkum.
Helga Gísladóttir ábúandi fyrnefndrar jarðar Sauðaness.

Framanskráðum landamerkjum fyrir þjóðjörðunni Sauðanesi er jeg samþykkur.
Hvammi 16. maí 1884
B.G.Blöndal umb.maður Þingeyrarkl.jarða.

Lesið upp fyrir manntalsþingsrjetti Húnavatnssýslu að Torfalæk, 29. maí 1884, og innritað í landamerkjabók sýslunnar No. 5,bl. 4.

GPJ 2.4.2019

• Icelandic

Guðmundur Paul
Jarðabók Árna Magnússonar 1706. Bls 315
file:///C:/Users/Notandi/AppData/Local/Microsoft/Windows/INetCache/IE/TYHI81U1/H%C3%BAnavatnss%C3%BDsla.pdf
Landamerkjabók sýslunnar No. 5,bl. 4.
Húnaþing II bls 258