Holtastaðir í Langadal

Holtastaði. Landnámsjörð. Þar bjó Holti Ísröðarson. Skammt norðan heimatúns var hjáleigan Holtastaðakot sem lögð var undir jörðina 1946. Kirkjan sem var bændakirkja þar til hún var afhent söfnuðinum stendur miðsvæðis mill bæjar og þjóðvegar. Jörðinni tilheyrir eyðibýlið Eyrarland á Laxárdal fremri, dalverpi er gengur suður úr Skarðsskarði, nefnt Brunnárdalur, og landspilda vestan Blöndu í Svínavatnshreppi er nefnist Holtastaðareitur og var áður smábýli. Jörðin er í eigu sömu ættar frá árinu 1863. Íbúðarhús byggt 1914, endurbætt 1968 641 m3, fjós fyrir 48 gripi, fjárhús fyrir 200 fjár. Hesthús fyrir 10 hross. Hlöður 1457 m3, votheysgeymslur 48 m3. Tún 27,4 ha. veiðiréttur í Blöndu og Ytri Laxá

Engihlíðarhreppur; Langidalur; Holtastaðakot; Holtastaðakirkja; Eyrarland á Laxárdal fremri; Skarðsskarði; Brunnárdalur; Holtastaðareitur í Svínavatnshreppi; Blöndudalshólar; Sneis;
Heynes í Borgarfjarðarsýslu; Leirárgarðar; Depill á Skaga; Gunnsteinsstaðakirkja; Ós Blöndu; Hnúkakotssíki í Hnúkakotslandi; Hvammsá; Tröllá á Laxárdal frenri;

Holltastader.
Kirkjustaður annecteraður með Blöndudalshólum. Þessi jörð hefur verið hálf í eyði í næstu tvö ár. Jarðardýrleiki lxl €. Heimajörðin sjálf með Sneis, sem liggur uppá Laxárdal fyrir austan Laxá (sem enginn hjer nálægur veit að undirrjetta hvað dýr er) tíundast fyrir áttatíu hundruð, en kotið, sem í túninu stendur, fyrir tíu. Eigandi að hálfri jörðunni lögrjettumaðurinn Bjarni Sigurðsson að Heynesi í Borgarfjarðarsýslu. Eigandi að hinum helmíngnum hans bróðir Halldór Sigurðsson að Leirárgörðum í sömu sýslu, og er þetta talað um sjálfan heimastaðinn og Sneis. Ábúandinn á hálfri heimajörðunni Isleifur Bjarnason, og er það sá parturinn, sem Bjarna Sigurðssyni er eignaður. Landskuld á þessum helmíngi ii € , hefur áður verið ii € lx álnir. Betalast í landaurum þar heima. Leigukúgildi iiii, áður fyrir nokkrum árum v. Leigur betalast í smjöri, oftast þar heima. Kvaðir öngvar.
Hinn helmíngur heimajarðarinnar, sem nú er í eyði, bygðist með öllum sömu kostum og um þann bygða segir, bæði að landskyldarhæð og kúgildafjölda.
Kvikfje Isleifs vii kýr, i kálfur, xii ær, xxiii lömb, iiii hestar, ii hross, i únghryssa. Fóðrast kann á allri heimajörðunni xii kýr, ii úngneyti, lxxx ær, xl lömb, vi hestar. Afrjett ut supra.
Torfrista og stúnga lök. Reiðíngsrista lítt nýtandi. Móskurður til eldiviðar hefur verið, meinast vera en hrúkast ei. Sortulýng bjarglegt fyrir heimamenn. Reka segja menn að kirkjan eigi austantil á Skaga, sem heitir á Depli, allan helming hvals og viðar mót Gunnsteinsstaðakirkju; ekki vita nálægir að undirrjetta, fyrir hvorrar jarðar landi þessi reki liggi. Selveiði á jörðin eður kirkjan austantil í Blönduós. Laxveiði á jörðin í Hnúkakotssíki í Hnúkakotslandi og í geldfjárupprekstur á jörðin á Bakdal fyrir austan Laxárdal þar í fjöllunum. Beitiland á jörðin fyrir vestan Blöndu í takmörkuðu plátsi, fyrir sunnan Kögurhólsland en austan Tindaland og norðan Gunnfríðastaðaland. Skógarhögg á jörðin á Kálfeyri í Eyvindastaðalandi, það er nú gjöreytt. Móskurð á jörðin í áðurnefndu beitilandi fyrir vestan Blöndu. Ekki vita menn að þessi ítök hafi verið brúkuð í manna minni til gagnmuna, hvorki af landsdrotni eður leigu*
liða, nema rekinn af landsdrotni en beitin af leiguliða. Engjunum grandar Hvammsá, sem ber á þær grjót og sand, en Blanda gjörir landbrot að neðan, hvorutveggja til stórskaða.
Helming jarðarinnar, þann sem í eyði liggur, brúkar enginn til slægna eður beitar þetta ár, nema Þorsteinn Hákonarson að Bólstaðahlíð hefur látið slá mestan part af túninu, og er
þar nú þetta hey. Ekki vita samankomnir hvað mikið að Þorsteinn muni landsdrotni þetta betala.

Holtastadakot.
það er áður umgetinn partur heimajarðarinnar, sem sje í túninu eður við túnið. Dýrleikinn x € og so tíundast fjórum tíundum. Eigandinn áðurnefndur jarðareigandi, lögrjettumaðurinn Bjarni Sigurðsson. Ábúandinn Guðmundur Sigmundsson. Landskuld lx álnir, en þetta ár eftir samkomulagi. Betalast í landaurum þar heima. Leigukúgildi ii. Leigur betalast í smjöri, oftar þar heima. Kvaðir öngvar.
Kvikfje ii kýr, xx ær, xx lömb, i hross. Fóðrast kann ii kýr, xx ær, x lömb, ii hestar. Kostir og ókostir sem segir um sjálfa heimajörðina, nema hvað engjar eru nokkuð mun lakari heldur en þær sem heimabóndinn hefur Tröllá, sem rennur í fjöllunum fyrir austan Laxárdal.

1906-1964- Jónatan Jósafatsson Líndal 26. júní 1879 - 6. nóv. 1971. Var á Holtastöðum, Engihlíðarhr., A-Hún. 1957. Bóndi á Holtastöðum. Síðast bús. í Engihlíðarhreppi. Fyrri kona hans; Guðríður Sigurðardóttir Líndal 5. des. 1878 - 11. júní 1932. Kennari í Lækjamóti, Víðidalstungusókn, Hún. 1901. Kennari og síðar skólastjóri. Húsfreyja á Holtastöðum í Langadal. Seinni kona frá 1938; Soffía Pétursdóttir Líndal 9. nóv. 1901 - 18. apríl 1990. Hjúkrunarnemi á Nýja Kleppi, Reykjavík 1930. Hjúkrunarkona og húsfreyja á Holtastöðum í Langadal. Síðast bús. í Engihlíðarhreppi.

1964- Haraldur Holti Líndal 20. nóv. 1939 - 27. maí 2013. Var á Holtastöðum, Engihlíðarhr., A-Hún. 1957. Bóndi og meðhjálpari á Holtastöðum í Engihlíðarhreppi. Gegndi ýmsum trúnaðarstörfum. Kona hans; Kristín Dóra Jónsdóttir 19. sept. 1943. Var að Skarsfhóli, Ytri-Torfustaðahr., V-Hún. 1957.

GPJ 18.2.2019

• Icelandic

Guðmundur Paul
Jarðabók Páls Vidalín 1708. Bls 402
file:///C:/Users/Notandi/AppData/Local/Microsoft/Windows/INetCache/IE/TYHI81U1/H%C3%BAnavatnss%C3%BDsla.pdf
Húnaþing II bls 146.