Æsustaðir í Langadal

Þar var áður prestsetur frá 1926-1952, en jörðin varð bóndaeign 1963. Bærinn, hinn fremsti í Langadal, stendur við Norðurlandsveg, í hólóttutúni norðan Æsustaðaskriðu. Fjallið rís upp frá túninu, grösugt og jarðsælt. Sandeyrar á bökkum Blöndu eru einnig ræktaðar sem tún. Á Laxárdal, austur frá Auðólfsstaðaskarði, er Mjóidalur, landkostajörð með allstóru túni, í eigu bóndans á Æsustöðum og nytjað af honum. Þar var skilarétt til ársins 1956. Íbúðarhús byggt 1929, 440 m3. Fjós fyrir 10 gripi. Fjárhús yfir 300 fjár. Hlöður 830 m3. Tún 32 ha. Veiðiréttur í Blanda og Auðólfsstaðaá.

Bólstaðarhlíðarhreppur; Langidalur; Norðurlandsvegur; Æsustaðaskriða; Blanda; Auðólfsstaðaá; Laxárdalur fremri; Auðólfsstaðaskarð; Mjóidalur; Skerpill; Skriðuhnjúkur; Skyttudalur; Rauðahnjúkur; Háaöxl; Sjónarhóll [hár melhóll í Skarðsmunnanum]; Melshorn; Auðólfsstaðaárgil; Bólstaðarhlíð;

Jarðardýrleiki xxx € og so tíundast fjórum tíundum. Eigandi þeir bræður Benedicht og Árni þorsteinssynir að Bólstaðahlíð að sínum helmíngi hvor þeirra, og hafa eignast hana að erfð eftir sinn bróður sál. Jón Þorsteinsson síðan 1702. Ábúandinn Jón Jónsson.
Landskuld i € lx álnir. Betalast með óáskildum aurum, eður afþjenar stundum landskuldina með sendiferðum eður annari greiðasemi. Leigukúgildi v. Leigur betalast í smjöri eður landaurum heim til landsdrottins, Kvaðir öngvar.
Kvikfje iiii kýr, i kvíga að fyrsta kálfi, i naut veturgamalt, xxxvi ær, ii sauðir tvævetrir og eldri, vi sauðir veturgamlir óvísir, xxx lömb, iiii hestar, i hross, i únghryssa, i fyl. Fóðrast kann iii kýr, xl ær, xx lömb, hestum vogað einúngis á útigáng og stundum burt komið, Afrjett ut supra. Torfrista og stúnga grýtt og sendin, brúkast þó. Túninu spillir Blanda í vatnagángi, sem ber á völlinn leir og sand og grandar víða grasrótinni með jakaburði. Enginu spilla smálækir sem bera í vatnagángi grjót og sand í slægjulandið til stórskaða, og sumpart hefur Blanda
eyðilagt mikinn part engjanna með grjóts og sands áburði. Kirkjuvegur erfiður á vetur yfir bratta fjallshlíð, sem jafnlega leggur í svell og harðfenni. Hreppamannaflutningur á vetur yfir sömu fjallshlíð mjög erfiður.

Girðíngar eru hjer í landinu, þar sem nú er stekkur frá jörðunni. Þar meina menn að áður hafi bygð verið en enginn veit hvað þetta muni hafa heitið eður kallað verið, og enginn veit að þar hafi nokkurn tíma bygð verið, nema hvað ráða er eftir því að sjást garðaleifar og tóftarústir.

Örnefnaskrá;
Kvíagrund; Kvíar; Leynir; Tvídægra; Paradís; Æsuhóll; Skiphóll; Eyrar; Syðritjörn; Syðribjarnarbakki; Stokkur; Flói; Ytritjörn; Ytritjarnarbakki; Ytritjarnarflói; Skriða; Krókar; Horn [flt]; Blettir; Melshorn; Ysti-Bolli; Mið-Bolli; Syðsti-Bolli; Sjónarhóll; Skarðsbrún; Hlíð; Ystalaut; Miðlaut; Syðstalaut; Breið; Bleikáluhólar; Bleikáluhólagil; Stóragrund; Litlagrund; Mýri; Bæjarlaut; Helgulaut [Ljúflingslaut]; Lýskalaut; Melar; Katlamelar; Neðrikatlabrún; Girðir; Skriðugil; Skriðulækur; Skriðugrund; Hvarf; Eyri; Lækur; Jarðföll; Breið; Bakkar; Svellamýri; Langihryggur; Skerpill; Sandar; Rauðihnjúkur; Skriðuhnjúkur; Lækir; Moldbrekkumelar; Selbreiðabrún; Selbreiðar; Rauðahnjúksskál; Selfell; Selbreiðahorn; Smjörskál; Smjörskálargata; Skriðugilsbotn; Flá; Flatafjall; Kerlingadalsbrún; Kerlingadalur; Rauðisandur; Efrikatlar; Klettagata; Efrikatlabrún; Klettar; Neðrikatlabrekka; Brún; Botn; Neðriflatir; Efriflatir; Háfjall; Dragadalsbrún; Dagmálaskálabrún; Dagmálaskál; Háaöxl; Sker; Blóti; Blótavað; austari Hestavígshólmi; Strengjavað; Tryppavað; Vargeyjavað; Vargey; Sýki; Sandur; Hólmi; Ármót; Selbreiðamelar; Selbreiðabrún; Dauðsmannspollur:

Ábúendur;

1877-1895- Guðmundur Erlendsson 14. nóvember 1847 - 2. mars 1922 Var í Tungunesi, Svínavatnssókn, Hún. 1860. Bóndi og hreppstjóri á Æsustöðum í Langadal frá 1877-1895 og í Mjóadal í Bólstaðarhlíð frá 1895 til æviloka. Hreppstjóri frá 1899 til æviloka. Kona hans; Ingibjörg Guðrún Sigurðardóttir 11. júlí 1848 - 6. mars 1922 Var á Reykjum, Þingeyrarsókn, Hún. 1860. Húsmóðir á Æsustöðum.

1901 og 1910- Pálmi Sigurðsson 19. september 1852 - 12. maí 1914 Bóndi á Æsustöðum. Kona hans; Sigríður Gísladóttir 25. september 1853 - 28. júní 1940 Húsfreyja á Æsustöðum
Zophonías Einarsson 16. mars 1877 - 16. mars 1906. Bóndi á Æsustöðum í Langadal, A-Hún. Söðlari á Æsustöðum, Hún. Var í Minnaholti, Stórholtssókn, Skag. 1880. Kona hans; Guðrún Solveig Pálmadóttir 4. jan. 1878 - 26. júlí 1960. Húsfreyja á Æsustöðum í Langadal, A-Hún. Var á Bjarnastöðum, Þingeyrasókn, A-Hún. 1930. Var á Bjarnastöðum, Sveinsstaðahr., A-Hún. 1957. Þórðarhúsi 1941

1920-1926- Guðrún og seinni maður hennar; Benedikt Benjamínsson 17. maí 1878 - 5. nóv. 1953. Verkamaður í Þórðarhúsi á Blönduósi. Verkamaður á Alviðru, Kotstrandarsókn, Árn. 1930. Þau skildu.

1926-1952- Gunnar Árnason 13. júní 1901 - 31. júlí 1985. Prestur og bóndi á Æsustöðum í Langadal, A-Hún., síðar í Bústaða- og Kópavogsprestköllum, síðast bús. í Reykjavík. Bóndi og prestur á Æsustöðum, Bergstaðasókn, A-Hún. 1930. Kona hans; Sigríður Stefánsdóttir 27. nóv. 1903 - 26. okt. 1970. Húsfreyja á Æsustöðum, Bergstaðasókn, A-Hún. 1930.

Gunnar Árnason 24. okt. 1883 - 22. mars 1969. Bóndi í Garði í Fnjóskadal, Skáldstöðum í Eyjafirði, Refsstöðum í Laxárdal, Hún., og Æsustöðum í Langadal en lengst í Þverárdal í Bólstaðarhlíðarhreppi. Bóndi í Þverárdal 1930. Síðast bús. á Akureyri. Kona hans; Ísgerður Pálsdóttir 1. des. 1885 - 24. nóv. 1971. Húsfreyja í Garði í Fnjóskadal, á Skáldstöðum í Eyjafirði, Þverárdal í Bólstaðarhlíðarhreppi og víðar.

1963-1994- Sverrir Haraldsson 6. jan. 1928 - 24. okt. 2002. Var í Gautsdal, Bólstaðarhlíðarhr., A-Hún. 1957. Síðast bús. í Bólstaðarhlíðarhreppi. Fósturbörn skv. Thorarens.: Magnús Erlendur Baldursson, f. 5.4.1954 og Ingibjörg Sigurðardóttir, f. 4.4.1959. Kona hans; Jóhanna Ásta Þórarinsdóttir 10. jan. 1934. Var í Neðsta Bæ, Vindhælishr., A-Hún. 1957.

Landamerkjaskrá fyrir jörðinni Æsustöðum í Bólstaðarhlíðarhreppi.

Að sunnan, milli Æsustaða og Bólstaðarhlíðar, ræður merkjum bein lína úr Blöndu í hrygg í Skriðunni er Skerpill heitir, sem liggur upp undir þann litla Skriðuhnjúk, sem næstur er fyrir norðan Rauðahnjúk, þaðan eru merki þvert austur á háfjall, allt að Skyttudalslandi, síðan liggur merkjalínan norður eptir háfjallinu, gengt Mjóadalslandi, allt norður í Háuöxl á fjallsbrúninni. Úr Háuöxl bein stefna í Sjónarhól (-hár melhóll í Skarðsmunnanum-), þaðan bein lína í Melshornið fyrir neðan Auðólfsstaðaárgilið, og úr því rjettlínis í vörðu við Blöndu. Þess skal getið, að fyrir rúmum þrjátíu árum síðan braut Blanda sig gegn um Æsustaðaengi, og skar þannig af því stóran grashólma, sem síðan liggur fyrir vestan meginána og er því merki til suðurs í vörðu vestanvert á hólma þessum, en þá honum sleppur ræður Blanda merkjum allt að fyrst greindum örnefnum

Æsustöðum, 9. maí 1891.
Guðmundur Erlendsson eigandi jarðarinnar.

Ofanritaðri landamerkjaskrá erum vjer undirritaðir eigendur næst liggjandi jarða að öllu leyti samþykkir:
Jón Þórðarson vegna Auðólfsstaða.
Jóh. Fr. Sigvaldason vegna Mjóadals.
Guðm. Klemensson vegna Bólstaðarhlíðar og Skyttudals.

Lesið upp á manntalsþingi að Bólstaðarhlíð, hinn 20. maí 1891, og innfært í landamerkjabók Húnavatnssýslu, No. 224, fol. 116b.

GPJ 3.4.2019

• Icelandic

Guðmundur Paul
Jarðabók Páls Vidalín 1708. Bls 391
file:///C:/Users/Notandi/AppData/Local/Microsoft/Windows/INetCache/IE/TYHI81U1/H%C3%BAnavatnss%C3%BDsla.pdf
Landamerkjabók Húnavatnssýslu, No. 224, fol. 116b.
Húnaþing II bls 178