Torfhildur Þorsteinsdóttir (1897-1991) Pálmalundi

• Torfhildur Þorsteinsdóttir Pálmalundi

Torfhildur Þorsteinsdóttir fæddist á Mánaskál í Laxárdal 13. júlí árið 1897. Að kvöldi þriðja dags janúarmánaðar kvaddi hún þennan heim, sátt við guð og menn.
Lengst af bjuggu þau á Blönduósi í húsi því sem Pálmalundur nefnist.

Orrastaðir: Pálmalundur Blönduósi 1940-1991:

"Í þá daga voru kýrnar tvær, Grána gamla og Rauðka. Sú síðarnefnda gat verið nokkuð mislynd og átti það til að hlaupa á eftir okkur krökkunum okkur til mikillar skelfingar. Þá voru góð ráð dýr enda lærðist okkur brátt að klifra yfir girðingar og hlið með leifturhraða. Þegar þær stöllur voru komnar hvor á sinn bás létti okkur krökkunum. Amma settist á mjalta kollinn sinn og brátt tók mjólkin að boga úr spenunum. Við fylgdumst með því hvernig mjólkurfroðan reis hærra og hærra í hvítemaleruðu járnfötunni. Inn af fjósinu var afgirt stía hvar hænurnar gögguðu værðarlega og urpu sínum eggjum. Að loknum mjöltum fengu kýrnar klapp eða þétta stroku og nokkur hlýleg orð að skilnaði. Það var svo auðvelt að ímynda sér að kýrnar skildu hvert orð sem amma talaði til þeirra, svo náið var samband ömmu og dýranna. Gegnum tíðina átti amma nokkra hunda og ketti og duldist engum hve gagnkvæm og djúpstæð sú vinátta var, enda var söknuðurinn mikill þegar dýrin féllu frá.
Einnig bar amma mikla um hyggju fyrir gróðri jarðar. Bæði á Orrastöðum og í Pálmalundi lagði hún metnað sinn og mikla vinnu í að koma upp litríkum garði blóm jurta og trjáa. Í þessum sælureit nutum við krakkarnir okkar á sólríkum dögum. Ýmsa furðaði hvað gróðurinn dafnaði í öllu vind gnauðinu fyrir opnum Húnaflóða og enn meiri furðu sætti hvern fítonskraft amma hafði til að bylta moldinni og bera á, slá gras og hirða heyið þá komin á tíræðisaldur.
Húsverkunum skilaði hún með sérlegum sóma fram undir síðasta dag og skömmu fyrir hátíðirnar stóð hún að vanda í miklum kökubakstri, þá 93 ára. Auk þess tókst henni að koma frá sér jólagjöfunum til barna, barnabarna og barna barnabarna sem eru samtals e-ð á fimmta tuginn. Að þessu sinni komst amma að vísu ekki yfir að prjóna vettlinga í alla pakkana.
Alla tíð var mikill gestagangur í Pálmalundi og skyldi engan undra því móttökurnar voru einatt höfðinglegar. Þegar við fundum að því að viðbúnaður í mat og drykk væri alltof alltof mikill, svaraði amma því gjarnan til að svona skyldi það vera meðan hún væri uppistandandi.
Sé það satt að hús hafi sál þá á það við um Pálmalund. Gamalt forskalað timburhús, kjallari, hæð og ris, þar sem marraði í hverri fjöl, einkum þó í eldhúsinu. Alltaf var dvölin jafn notaleg, hlýir straumar fylgdu manni um allt húsið. Þá þótti okkur krökkunum aldeilis spennandi að læðast um kjallarann, um herbergi, hol og ganga, einskonar ævintýraheimur með fjölda leyndarmála." (Sigurgeir Þorbjörnsson )

Óli í Forsæludal var góðvinur ömmu og Jónasar. Sem svo margir aðrir gerðihann sér ófáar ferðirnar í Nónakot og þeim hughrifum sem hann varð fyrir lýsti hann í ljóðinu "Við Nóna kot". Í fyrsta erindinu segir hann:

Ljómi er yfir landi,
logn í hlíðum grænum.
Einhver hljóðlát hlýja
hamlar óttublænum.

Hlæja mér í huga
horfnar æskurósir.
Sindra á Svínavatni
sólskinsblettir ljósir.

Ekki alls fyrir löngu orti amma eitt lítið ljóð um hugrenningar sínar:

Ef ég bráðum burtu fer
bíðið þið kannski eftir mér.
Þar sem veiði vötnin blá
vildi ég hvíla ykkur hjá.

Foreldrar hennar voru Þorsteinn Frímann Pétursson f 28.1.1866 - 22.4.1950 og Anna Jóhannsdóttir f. 8.5.1861 - 5.9.1948, Brautarholti Blönduósi 1940 og 1947. Frá Mánaskál fluttu þau að Refsstöðum í Laxárdal, þá að Austurhlíð í Blöndudal og síðast stunduðu þau búskap að Eiríksstöðum í Svartárdal.
Þau hjón eignuðust þrjár dætur. Elst systranna var
1) Svava Þorsteinsdóttir f. 7. júlí 1891 - 28. janúar 1973 Húsfreyja á Eiríksstöðum og á Blönduósi. Húsfreyja í Brautarholti Blönduósi 1940. Síðast bús. í Reykjavík. Hennar maður 27.11.1915 Hannes Ólafsson f. 1.9.1890 á Eiríksstöðum.
2) Jóhanna Þorsteinsdóttir f. 8. apríl 1894 - 2. janúar 1968. Var á Orrastöðum, Blönduósssókn, A-Hún. 1930. Var í Brautarholti 1947 og Efstabæ, Blönduóshr., A-Hún. 1957. Prónakona á Blönduósi. Ógift. Síðast bús. í Reykjavík.
3) Torfhildur var þeirra yngst.
Torfhildur giftist Sigurgeiri Björnssyni f. 7. október 1885 - 28. júní 1936. Bóndi á Orrastöðum í Torfalækjarhr., A-Hún. bónda frá Orrastöðum hvar þau bjuggu uns Sigurgeir féll frá vegna veikinda árið 1936.
Þau eignuðust fjóra syni,
1) Þorbjörn Sigurgeirsson f. 19. júní 1917 - 24. mars 1988. Var á Orrastöðum, Blönduósssókn, A-Hún. 1930. Eðlisfræðingur, prófessor við verkfræðideild Háskóla Íslands. Síðast bús. í Kópavogi. Kona hans 19.6.1948, Þórdís Aðalbjörg Þorvarðardóttir 1. júní 1919 - 17. apríl 2010 Var á Suðureyri 1930. Húsfreyja í Kópavogi. Síðast bús. í Hafnarfirði.
2) Þormóður Sigurgeirsson f. 3. nóvember 1919 - 8. janúar 2012. Var á Köldukinn, Blönduósssókn, A-Hún. 1930. Heimili: Orrastaðir. Bifvélavirkjameistari á Blönduósi og bóndi á Orrastöðum. Gegndi ýmsum félags- og trúnaðarstörfum. Hinn 27.5. 1961 kvæntist Þormóður Magdalenu M. E. Sæmundsen, f. 27.5. 1921, d. 31.10. 1998. Hún var dóttir Evalds Sæmundsen og Þuríðar Sigurðardóttur Sæmundsen. Fósturdóttir: Sigríður Hermannsdóttir f. 3.3.1955.
3) Þorgeir Sigurgeirsson f. 20. ágúst 1928 - 9. apríl 2015. Var á Orrastöðum, Blönduósssókn, A-Hún. 1930. Var í Pétursborg, Blönduóshr., A-Hún. 1957. Starfaði við bílaviðgerðir, rak síðar saumastofu og veitingastað og starfaði síðast hjá Hitaveitu Hveragerðis. Síðast bús. á Blönduósi.
4) Þorsteinn Frímann Sigurgeirsson f. 29. júní 1934
Nokkrum árum eftir fráfall Sigurgeirs giftist Torfhildur Jónasi Vermundssyni f. 15.6.1905 - 25.8.1979 veghefilsstjóra.
Einn son eignuðust þau,
5) Sigurgeir Þór Jónasson f. 13. maí 1941. Var í Lundi, Blönduóshr., A-Hún. 1957. Kona hans er Guðrún Pálsdóttir f. 15.9.1943.

GPJ 2.8.2017

• Icelandic

®GPJ ættfræði
Íslendingabók
Húnavaka 1992
mbl 2.2.1891. https://www.mbl.is/greinasafn/grein/63396/?item_num=0&searchid=fdd5eb3c90ba507ba12270449b3b5071a47e0f4d