Lárus Björnsson (1889-1987) Grímstungu

Hann var fæddur á Réttarhóli í Forsæludalskvíslum 10. desember árið 1889, en Réttarhóll var ekki neitt venjulegt býli. Faðir hans, Björn Eysteinsson, reisti þar frumstæð bæjarhús sumarið 1886 og bjó þar ásamt konu sinni, Helgu Sigurgeirsdóttur, til vorsins 1891 að hann flutti vestur að Skárastöð um í Austurdal í Miðfirði. Síðan hefur ekki verið búið á Réttarhóli og leitarmannakofi, sem þar stóðum eitt skeið, var aflagður vegna draugagangs, að því er sagt er. Um lífshlaup þeirra feðga á Réttar hóli og annars staðar eru gagnmerkar heimildir í ævisögum þeirra beggja. Lárus og Petrína í Grímstungu voru enn á unga aldri er við vorum börn. Í okkar huga voru þau ímynd þess fullkomleika og öryggis, sem ekkert gat raskað. Faðir hans bjó á ýmsum jörðum og ég held að Lárusi hafi fundist hann fá öryggið og staðfestuna í Grímstungu. Þar lést móðir hans líka. Grímstunga var hans kastali og þaðan sótti hann til velsældar og til þess að verða fjárríkasti bóndi í Húnavatnssýslu og vera með búskap á þremur jörðum. En þar var líka stutt á heiðarnar til þeirra heima er hannhafði slitið barnsskónum í og þekkti betur en nokkur annar, og það svo, að hann fór í leitir nær sviptur sýn, en lét dreng vera augun.
Lárus var alla ævi mikill sjálfstæðismaður. Hugsjónir Sjálfstæðisflokksins hæfðu vel skaphöfn hansog atorku. Það lýsir vel festu Lárusar í þessum efnum, að Hannes á Undirfelli falaðist eftir fylgi hans til þess að fella Jón á Akri. En Hannes fór bónleiður til búðar og segir um það í ævisögu sinni: "Þetta taldi ég of langt gengið, þó að ég væri móðurbróðir hans, því að hann vissi, hvað ákveðinn ég var." Dóttursonur Hannesar er Hannes Hólmsteinn Gissurarson.
En nú er fjallahöfðinginn fallinn. Hann fer ekki framar á heiðina, en heiðin man hann.

Réttarhóll í Forsæludalskvíslum: Skárastaðir í Austurdal:

Bóndi og sveitarhöfðingi.

Marga uppáhalds hesta átti afi, einn þeirra hét Funi og orti amma vísu um hann sem er svona.

Þegar fákur fer á sprett,
fýkur burtu mjöllin.
Funi í taumum leikur létt,
lipur stiklar völlinn.

Að lokum er hér vísa sem gerði Kristján Sigurðsson kennari hér í sveitinni, um afa Lárus, þótti honum mjög vænt um þá vísu því að hann kvað hana oft.
Sótti á brattan, brast ei hug
bóndans undi veldi.
Haltu Lárus hetjudug,
hinsta lífs að kveldi.

Hann var fæddur á Réttarhól í Austur-Húnavatns sýslu, sonur hjónanna Björns Eysteinssonar og Helgu Sigurgeirsdóttur. Veturinn áður en Lárus hóf búskap kom að Grímstungu ung stúlka aðeins 13 ára gömul með fósturforeldrum sínum. Þau höfðu verið ráðin í vinnumennsku þangað. Þetta var Péturína Björg Jóhannsdóttir f. 22. ágúst 1896. Fósturforeldrar hennar hétu Jakob Árnason og Kristín Sveinsdóttir en foreldrar hennar hétu Jóhann Skarphéðinsson og Halla Eggertsdóttir.
Péturína var fædd í Hvammi í Vatnsdal og átti alltaf heimili sitt í Vatnsdalnum.
Þau giftu sig 13.5. 1915, eignuðust þau átta börn og eru afkomendur þeirra á milli 90 og 100.
1) Helga Sigríður (1916-1920)
2) Björn Jakob (1918-2006)
3) Helgi Sigurður (1920-1939)
4) Helga Sigríður (1922)
5) Ragnar Jóhann (1924-2016)
6) Grímur Heiðdal (1926-1995)
7) Kristín Ingibjörg (1931-2016)
8) Eggert Egill (1934-2007)

GPJ 3.7.2017

• Icelandic

®GPJ ættfræði https://www.mbl.is/greinasafn/grein/4199/?item_num=14&searchid=a9b1258d6a01e3b8defdd451d14e7f708ae0f36f
ÆAHún bls 948