Kristófershús Blönduósi

• Helgahús 1907

• Sumarliðahús 1913

• Hús Karls Sæmundsen 1918

Hús Karls Sæmundsen 1920. Kristófershús 1927 - Helgahús 1907 - Sumarliðahús.

Blönduós gamlibærinn; stendur enn, sjávarmegin við kirkjuna:

19.11.1908 kemur fram að húslóð Helga Gíslasonar er 25 x 50 álnir, 1250 feralin [775 m2].

28. júní 1918 er gerður samningur við Carl Sæmundsen (aths nafn hans er ýmist skrifað með K eða C] um lóð til verslunar afnota umhverfis svonefnt Sumarliðahús (Kristófershús]. Lóðin er 38.5 álnir frá austri til vesturs, en 85 álnir frá norðri til suðurs. Merkin eru að austan kirkjulóðin, að sunnan brekkubrúnin, en að vestan vírgirðing og steingarður. Að norðan er Ásgeirshús og er merkjalínan 8 álnir frá norðvesturhorni hússins, fyrir sunnan brunn í Ásgeirslóðinni, í stefnu frá áðurnefndum steingarði í suðurhlið forkirkjunnar. Lóðin er öll 1289,36 m2.

1907-1911- Helgi Gíslason f.  5. des. 1862 Hjallalandi, d. 22. apríl 1931, maki 2. des. 1989; Anna María Gísladóttir, f.  20. júní 1861 Haugi V-Hvs. d. 14. júlí 1941. Læk á Skstr. Helgahúsi (Þórðarhúsi) 1901.
Börn þeirra;
1) Jakobína Stefanía (1891). Hjú í Heiðarbæ, Tröllatungusókn, Strand. 1901. Var í Goðdal í Kaldrananess, Strand. 1910.
2) Karla Ingibjörg (1893-1986). Húsfreyja á Neðra-Spákonufelli, Hofssókn, A-Hún. 1930. Var í Ásbergi, Höfðahr., A-Hún. 1957. Síðast bús. í Færeyjum.
3) Kristján Axel Jón (1896-1971). Útgerðarmaður í Skagastrandarkaupstað 1930. Trésmiður á Skagaströnd, A-Hún. Var í Neðri Læk, Höfðahr., A-Hún. 1957, síðar í Reykjavík.
4) Björn Sölvason (1898-1983). Útgerðarmaður í Skagastrandarkaupstað 1930. Verkamaður og síðar útgerðarmaður á Skagaströnd. Var í Efri Læk, Höfðahr., A-Hún. 1957.
5) Magdalena Soffía (1899-1954). Ráðskona í Skagastrandarkaupstað 1930. Saumakona á Læk. Ógift og barnlaus.
6) Guðrún Laufey Berndsen (1903-1987) Karlsskála Skstr.

1910-1912- Hólmfríður Hannesdóttir klæðskeri, f. 11. júní 1872 d. 28. maí 1933, fráskilin 1901 Hnjúki í Vatnsdal og 1910. Maki, (sk) 27. júní 1896; Páll Friðrik Halldórsson (24. mars 1875 d. 10. nóv. 1941. Hjalteyri 1901). Verslunarstjóri á Akureyri og á Siglufirði. Bókhaldari og kennari á Akureyri, síðar erindreki Fiskifélags Íslands í Reykjavík. Erindreki Fiskifélags Íslands á Akureyri 1930.
Barn þeirra;
1) Jósefína Lilja (1897-1975). Húsfreyja á Akureyri 1930. Síðast bús. á Akureyri.
Barn hennar og Björns Þorsteinssonar (1877-1953). Var á Deildarhóli, Víðidalstungusókn, Hún. 1880. Bóndi á Miðhópi, Víðidalstungusókn, V-Hún. 1930;
2) Aðalheiður (1904-1987) sjá Kvennaskólann. Húsfreyja á Laugavegi 81, Reykjavík 1930. Húsfreyja í Reykjavík 1945. Síðast bús. í Reykjavík.

1913-1918- Sumarliði Tómasson f. 22. okt. 1885 Brandaskarði, d. 9. apríl 1958, maki: 18. ágúst 1913, Ingibjörg Jakobína Jónsdóttir f. 25.ág. 1881 d. 19. des. 1967, frá Y-Reykjum, sjá Vinaminni / Sumarliðabæ.

Aðrir íbúar.
1913- Benedikt Jakob Benediktsson (1887-1938). Var í Bráðræði, Spákonufellssókn, Hún. 1890. Var í Benediktshúsi, Blönduóssókn, Hún. 1901. Trésmiður í Selbrekku 2 við Seljaveg, Reykjavík 1930, og systir hans, Hólmfríður Metta Benediktsdóttir (1872-1953). Var í Bráðræði, Spákonufellssókn, Hún. 1880. Bústýra í Benediktshúsi, Blönduóssókn, Hún. 1901. Saumakona í Selbrekku 2 við Seljaveg, Reykjavík 1930. Sjá Möllersfjós.
1913- Björn Þórðarson (1879-1963). Lögmaður á Bjarkargötu 16, Reykjavík 1930. Lögmaður í Reykjavík og forsætisráðherra, settur sýslumaður á Blönduósi, síðar forsætisráðherra.
1918- Vilhelmína Sigurðardóttir (1866-1949), sjá Grænumýri.
1921-1922- Evald Jakob Hemmert (1866-1943). Verslunarstjóri á Skagaströnd, Spákonufellssókn, Hún. 1901. Kaupmaður á Blönduósi. Kaupmaður á Blönduósi 1930. Flutti þaðan 1939. Faðir skv. Reykjahl.: Andreas Hemmert skipstjóri Kaupmannahöfn. Móðir skv. Tannsmiðatal.: Fredrikke Hemmert. Sjá Hemmertshús.

1920- Sara Guðný Þorleifsdóttir kennari, ekkja 1920, f. 5. des. 1871 Höskuldsstöðum, d. 18. des 1942, maki 19. febr. 1899; Björn Sigurðsson kennari Litlu-Giljá 1910, f. 19. mars 1871 d. 28. febr. 1911 varð úti.
Börn þeirra;
1) Guðrún Arason (1903-1951) Víðimýri,
2) Sigurður Gunnar (1907-1967) Sauðárkróki,
3) Krístín (1909-1994) París, Ítalíu og hjá SÞ. Stríðsfangi á Ítalíu.
Hús Karls Sæmundsen 1920.
Leigjandi 1920; Herdís Antonía Ólafsdóttir kennari, f. 17. sept 1896 d. 28. janúar 1926, sjá Möllershús.

1922- Kristófer Kristófersson f. 6. júní 1885 Köldukinn d. 7. júlí 1964, maki 9. jan. 1913; Dómhildur Símonía Jóhannsdóttir f. 28. júní 1887, d. 12. maí 1967. Tilraun 1920. Bróðir Jóns í Jóns húsi. Hjálmfríðar í Mosfelli og Margrétar í Vegamótum.
Börn þeirra; Skafti (1913-2001) sjá Hnjúkahlíð,
1) Jóna Sigríður (1918-2003) Danmörku og Rvík,
2) Jóhann Sverrir (1921-1995) sjá Pétursborg.
Barn hennar með Geirfinni Trausta Friðfinnssyni Garði í Fnjóskadal;
1) Þórhallur Sigurbjörn Dalmann (1908-1947) Skriðulandi í Kolbeinsdal.

Aðrir íbúar.
1965- Haraldur Kristmannsson (1893-1973). Sjómaður í Kristmannshúsi, Akranesssókn, Borg. 1930. Sjómaður, síðar vörubifreiðarstjóri á Akranesi. Síðast bús. á Akranesi.
1966- Ari Hermannsson (1941-1973) sjá Sæmundsenhús og Þórunn Pétursdóttir (1942) frá Brandsstöðum.
Eyjólfur Guðmundsson (1953) frá Eiríksstöðum.

Húsinu er lýst þannig í útmælingu 14.5.1909: Stærð 10 x 8 álnir. Hæð undir þak 7 álnir. Útveggir úr steypu 7“ þykkir. Kjallarinn er óinnréttaður, með útidyrum. Skúr fylgir 2 x 1 ½ alin hæð 3 alin og 10“ klæddur með borðum og pappa þar utaná. Af neðra gólfi er stigi uppá efra gólf og kemur upp í forstofu með útidyrum. Auk hennar er uppi 2 stofur. Önnur stofan og forstofan eru þiljuð með panil, einnig neðan bita. Þakið er toppreist með 1 ¼ álna risi á sperrur og klætt með 1 ¼“ borðum með 8“ millibili. Á þau er lagður sandpappi og yst er rifflað þakjárn. Í húsinu er múrpípa og ein eldavél. Húsið er virt á 1800 krónur.

Í fasteignamati 1916 er lóðin sögð óákveðin og óræktuð, helst nothæf til kartöfluræktunar. Þá hefur bæst við geymslukofi úr torfi og kamar. Ekki var þá komin vatnslögn í húsið, en brunnur var skammt fyrir neðan húsið. [sami brunnur og fylgdi Ásgeirshúsi?]

Lóðar samningur er frá 28.6.1918, gerður við Carl Sæmundsen sem þá átti húsið. Lóðin er 38 ½ álnir frá austri til vesturs en 85 álnir frá norðri til suðurs. Merkin eru; að austan kirkjulóðin, að sunnan brekkubrúnin, að vestan, vírgirðing og steingarður, að norðan lóð Ásgeirs Þorvaldssonar, merkjalína 8 álnir frá norðvesturhorni hússins, fyrir sunnan brunn í Ásgeirslóðinni í stefnu frá áðurnefndum steingarði í suðurhlið forkirkjunnar. Öll er lóðin 1289,36 m2.
1927 byggir Kristófer úr steinsteypu 10,5 x 4 metra geymsluskúr auk fjóss, hlöðu og haughúss við húsið. Helgi Gíslason sem byggði húsið og Sumarliði Tómasson höfðu hvorugur efni á að eiga það, því kommst það í eigu Carls Sæmundsen. Helgi sem áður hafði byggt hús á staðnum (Þórðarhús) flutti út í Vindhælishrepp og bjó lengi á Læk á Skagaströnd og jafnan kenndur við það hús. Helgi flutti burt 1911 og býr Hólmfríður Hannesdóttir í húsinu 1911-1912. Þá koma systkinin Benedikt og Metta Hólmfríður. Hjá þeim býr Björn Þórðarson sýslumaður. 1913 kaupir Sumarliði Helgahús og flytur þangað. Hann býr í húsinu til 1918. Þá var Vilhelmína Sigurðardóttir í húsinu í eitt ár.
1919-1921 var Sara Guðný Þorleifsdóttir, ekkja Björns Sigurðssonar frá Litlugiljá búandi í húsinu, sem þá var í eigu Carls.
1921 er Evald Sæmundsen orðinn eigandi og Ewald Hemmert býr í því.
Sæmundsen selur Kristófer húsið 1922 og flytur í það sama ár. Hann hafði áður verið leigjandi og kennari í Tilraun. Hann var þá apótekari á staðnum en var lengi starfandi í sparisjóðnum. Hann hafði lítilsháttar verslun heima hjá sér og seldi þar ma smíði sína, en hann sagaði út myndaramma og smíðaði smá gripi, saumatínur ofl.
Kristófer bjó í húsinu sínu til elliára, en flutti til Sverris sonar síns er hann hafði byggt hús sitt við Húnabraut 27.
Haraldur Kristmannsson rafvirki bjó í Kristófershúsi um 1965.
Síðan Keypti Ari Hermannsson húsið og bjó þar til æviloka og ekkja hans, Þórunn Pétursdóttir eftir það.
Eyjólfur Guðmundsson keypti síðan húsi og býr þar enn [2019].

GPJ 20.5.2019

• Icelandic

®GPJ Býlaskrá Blönduóss 1876 - 1957
Upplýsingar um lóðamörk eru fengnar frá Jóni Arasyni (1949) í Skuld.
Skilningur á staðsetningu er alfarið minn. GPJ