Kristín Björnsdóttir (1909-1994) Litlu-Giljá

• Kristín Björnsdóttir (1909-1994) frá Litlu-Giljá

Kristín Björnsdóttir var fædd á Litlu-Giljá í Húnavatnssýslu 1. júní 1909. Hún lést í Reykjavík 11. október síðastliðinn. Í Reykjavík starfaði hún í mörg ár á Landsímastöðinni, með árshléi er hún var í London og lærði m.a. á hið nýja langlínusamband til Íslands, sem opnað var er hún kom heim. Árið 1937 fór hún alfarið utan og dvaldist í París og síðar á Ítalíu, þar sem hún var í stríðsfangabúðum fasista í þrjú ár.Á þeim tíma voru kreppuár á Íslandi og fór sendinefnd þaðan til að fá lán fyrir Ísland hjá Hambrosbanka, þar sem Ísland var á barmi gjaldþrots. Var sendinefndin undir forystu Magnúsar Sigurðssonar landsbankastjóra. Elín dóttir Magnúsar var náin vinkona Kristínar. Af þeim sökum kom Magnús í heimsókn til Kristínar og bar sig illa vegna synjunarinnar. Kristín kvað hann ekki þurfa að örvænta, þar sem hún þekkti áhrifamenn, sem gætu komið þessu í lag, sem hún og gerði og bjargaði þar þjóðarhag Íslendinga í bili. Hefir hún aldrei hlotið þakklæti sem skyldi. Eftir það ferðaðist hún mikið um Evrópu, en dvaldi lengst í París. Var hún einstök málamanneskja.
Í stríðsbyrjun var hún stödd í Belgíu og mun hafa flust fljótlega til Ítalíu. Á Parísarárunum buðust henni leikkonustörf hjá Alexander Corda. Hafði hún oft orð á því að það boð hefði hún átt að þiggja.
Erlendis kynntist hún ýmsum frammámönnum og um tíma var hún málakennari Eddu Mussolini og kynntist þar mörgum háttsettum Þjóðverjum, sem eindregið vildu fá hana sem njósnara í Kaíró. Höfðu þeir í ríkum mæli afhent henni ýmis gögn til þess starfa. Þegar hún neitaði eindregið, þótti Þjóðverjum ekki fært annað en setja hana í fangelsi á Ítalíu með ýmsum öðrum pólitískum föngum. Þurfti hún að dvelja þar við illan aðbúnað í 3 ár, eða þar til Bandaríkjamenn komu til sögunnar og leystu fangana.
Í stríðslok hélt hún til New York, þar sem hún gekk í skóla stórfyrirtækisins IBM og fór að vinna fyrir það. Haustið 1946 réðst hún til starfa í aðalstöðvum Sameinuðu þjóðanna í New York og alþjóðasamtökunum lagði hún krafta sína í meira en tvo áratugi. Við starfslok 1969 fluttist Kristín til Íslands og bjó í Reykjavík til æviloka. Útför hennar fer fram frá Áskirkju í dag.

Húnstaðir: Bjarnastaðir: Litla-Giljá: Reykjavík: London: París 1937: Ítalía: New York 1945: Reykjavík 1969:

Kvsk á Blönduósi: Í London og lærði m.a. á hið nýja langlínusamband til Íslands, sem opnað var er hún kom heim.

Árið 1937 fór hún alfarið utan og dvaldist í París og síðar á Ítalíu, þar sem hún var í stríðsfangabúðum fasista í þrjú ár. Fyrst á eftir var hún yfirtúlkur bandarísku herstjórnarinnar. Ekki kunni Kristín við sig bak við víglínuna og gekk í Rauðakrossherdeild Bandaríkjanna og var þá í fremstu víglínu. Þar stóð hún sig afburðavel og fékk æðsta heiðursmerki kvenna. Þar sem hún hafði verið í hernum, buðu Bandaríkjamenn henni skólavist í Bandaríkjunum. Í stríðslok hélt hún til New York, þar sem hún gekk í skóla stórfyrirtækisins IBM og fór að vinna fyrir það. Haustið 1946 réðst hún til starfa í aðalstöðvum Sameinuðu þjóðanna í New York og alþjóðasamtökunum lagði hún krafta sína í meira en tvo áratugi. Var hún síðan valin til að kynna og leigja Sameinuðu þjóðunum IBM-útbúnað en SÞ voru þá undir stjórn Tryggva Lee. Tókst henni með samstarfsmönnum sínum að selja SÞ allan útbúnað IBM. Jafnframt bauðst henni starf hjá SÞ við gagnaöflun og varð síðar yfirmaður þeirrar deildar. Þegar Ísland varð aðili að SÞ kom það í hennar hlut að draga íslenska fánann að húni. Hjá SÞ vann hún síðan þar til fullum starfsaldri var náð, en það var árið 1967.

Foreldrar hennar voru Björn Sigurðsson kennari og bóndi og Sara Guðný Þorleifsdóttir frá Fremrihúsum í Arnardal, en þau bjuggu á Húnsstöðum, Bjarnastöðum og síðast á Litlu-Giljá. Kristín fluttist átta ára gömul með móður sinni og systkinum til Blönduóss, þar sem hún gekk í kvennaskólann. Systkinin voru: Sigrún, f. 16.6. 1899, d. 20.2. 1972, Guðrún, f. 12.3. 1903, d. 8.9. 1951, og Sigurður Gunnar, f. 11.1. 1907, d. 26.2. 1967.

GPJ 1.7.2017

• Icelandic

®GPJ ættfræði
Íslendingabók