Tilraun / Aðalgata 10 Blönduósi 1907

• Barnaskóli 1908

• Símstöð 1912

• Bindindisfélagið Tilraun

Tilraun 1907. Bindindisfélagið Tilraun 1907 – Barnaskóli á efri hæðinni 1908 - Símstöð 1912

Blönduós gamlibærinn; Aðalgata 10;

Gistihús á efrihæðinni í dag 2019

Samningur um lóð undirritaður 13.5.1907. Þar segir; að félagið fái 14 x 16 álna húslóð fyrir austan kirkjulóðina. Fullar 20 álnir frá kórgafli kirkjunnar. Lóðin er fast við brekkuna sunnan við kauptúnið og meðfram veginum þar sem hann liggur uppúr kauptúninu. Þau skilyrði fylgja lóðarúthlutuninni að húsið sé úr steini, með járnþaki og sé aðeins notað til fundarhalda og barnakennslu. Á gafli þeim er að kirkjunni snúi, skuli enginn gluggi vera og engin íbúð nema í kjallara.

Nokkru áður en samningur þessi er undirritaður, var presti send áskorun frá velflestum húsráðendum á staðnum, þar sem farið er fram á að prestur taki af lóð P. Sæmundsen fyrir vegi, er liggja skuli frá aðalgötunni til sjávar [Brimslóð], sunnan við við lóð Ásgeirs Þorvaldssonar. Það sé bagalegt að hafa ekki frjálsan aðgang að fjörunni, til að afla malar og sands til húsbygginga á staðnum, nema að fá leyfi Péturs til efnisflutninga yfir lóð hans, enda hafi hann synjað mönnum um það, þó einn hafi áður fengið slíkt leyfi (Zophonías Hjálmsson).

Fyrsta mat var gert á húsinu 14.5.1909. Þar segir: Húsið er 16 x 14 álnir að stærð, hæð undir þak 9 álnir. Allir útveggir steinsteyptir 12“ þykkri. Afpússaðir að utan, en þiljaðir að innan með panil. Auk þess er á neðra gólfi skilrúmsveggur 5“ úr steinsteypu eftir endurlöngu húsinu. Öðrumegin við hann eru 3 herbergi og forstofa og stigi uppá loftið úr henni. Hinumegin við skilrúmið eru 4 stofur og gangur eftir ¾ af lengd hússins. Á efra gólfi er eitt skilrúm eftir endirlöngu húsinu. Öðrumegin við það er forstofugangur, en hinumegin er salur 10 x 9 álnir og upphækkaður pallur 9 x 5 álnir. Útidyr eru á efra gólfi og stigi upp þar úr 2“ planka.
Húsið er toppreist mað járnþaki og pappa undir. Neðan á loftinu er slegið panel og öll skilrúm tvöföld úr panel. Í húsinu er múrpípa og brandmúrar þar sem ofnar eru. Þeir eru 3 og ein eldavél.
Í fasteignamati 1916 segir að húsið eigi að hálfu Blönduóshreppur, en hinn hlutan eigi Friðfinnur Jónsson snikkari og Þorsteinn Bjarnason kaupmaður. Þá er sagður fylgja húsinu salerni og kolaskúr. Vatn hefur verið leitt í húsið.

13.5.1907 er bindindidfélaginu Tilraun úthlutuð 224 ferálna lóð austan kirkjunnar. Lóðin er 14x16 álnir frá kórgafli kirkjunnar. Lóðin er fast við brekkuna, sem er sunnan við kauptúnið og meðfram veginum þar sem hann liggur uppúr kauptúninu. Þau ákvæði voru í samningnum að húsið skuli vera úr steini með járnþaki og skyldi aðeins notað sem barnaskóli og fundahús. Enginn gluggi má vera á þeim gafli eða hlið sem snýr að kirkjunni. Engin íbúð skal vera nema í kjallaranum. Biskup samþykkti samninginn 19.6 1907.

28.1.1936 fær Bjarni Bjarnason 1,26 ha. Ræktunarlóð, sem er hluti af fyrrum túni Þorsteins Bjarnasonar og liggur milli lóða Jóns Ó Benónýssonar að norðan og núverandi lóðar Þorsteins að sunnan.

Sama dag fær Bjarni líka 0,37 ha lóð. Sunnan við hana er lóð Þorsteins Bjarnasonar, nýútmæld. Að vestan 3ja metra breitt vegstæði og að austan og norðan lóð Jóns Ólafs Benónýssonar. Lengd lóðar frá suðri til norðurs er 115 metrar.
Farið var að kenna í húsinnu 1908. Símstöð var þar frá 1912. Hana annaðist Björn Leví Guðmundsson, sem bjó í húsinu 1907-1919. Bjarni Bjarnason [bróðir Þorsteins kaupmanns] flutti þá í húsið og bjó í því til æviloka 1967. [Í dag búa þar og eiga húsið afkomendur hans]. Báðir bjuggu þeir á neðrihæð, en skólahaldið uppi.

Þar bjuggu einnig ýmsir, er tímar liðu. Þar höfðu kennarar herbergi. Trúlega Björn Magnússon og Bjarni Jónsson [á Blöndudalshólum] var þar haustið 1911 og nokkra vetur eftir það. Þarna bjó Kristófer Kristófersson, en flytur 1922 í húsið sem síðan hefur verið kennt við hann. Sveinbjörn Tímóteusson var í Tilraun hann var fyrsti bílstjórinn hjá kaupfélaginu. (Annarsstaðar er Ólafur Jónsson sem bjó í Þorsteinshúsi og síðar á Sólbakka sagður hafa verið sá fyrsti]. Jón Einarsson og Elínborg Guðmundsdóttir bjuggu í Tilraun 1928-1931. Fleiri bjuggu þar..

Þegar Barnaskólinn flutti út fyrir á, keypti Páll Stefánsson húsið, [en hann var tengdasonur Bjarna]. Kaupsamningur var undirritaður 4.2.1948. Hann bjó í húsinu til æviloka 1982. Hulda, ekkja Páls var búandi í Tilraun þar til hún andaðist árið 2000. Síðan Stefán sonur þeirra og nú er þar sonarsonur þeirra Fannar Bjarnason.

Efri hæðin hefur jafnan verið leigð út síðan foreldrar Huldu féllu frá. Í dag er þar rekin gistiþjónusta.

1907-1919- Björn Leví Guðmundsson skósmiður, f.  25. sept. 1863 d. 15. febr. 1923, maki 3.11.1888; Guðlaug Sigríður Sveinsdóttir f.  6. júní 1869 d. 24. maí 1935. Levíhúsi 1920. Börn þeirra;
1) Guðbjörg Guðlaug Sveinsína (1889-1969) sjá Stefánshús 1920,  
2) Elísabet Karólína Berndsen (1891-1974) Rvík,
3) Ásta Anna (1897-1977) Hnífsdal,
4) Halldór (1898-1954) sjá neðar.

Hjú og aðrir 1910;
Kjartan Óskar Sveinsson af Vatnsnesi, (1890-1949) sjá Sandgerði,
Bjarni Guðmundsson (1891-1971) aðkomandi í Vertshúsi 1910, frá Kagaðarhóli,
Stefán Guðmundur Stefánsson (1887-1971) skósmíðalærlingur, sjá Stefánshús 1920.

Kennar:
Björn Magnússon (1887-1955) Rútsstöðum.
Bjarni Jónasson (1891-1984) Blöndudalshólum.
1920- Kristófer Kristófersson (1885-1964) og Dómhildur Símonía Jóhannsdóttir (1886-1967) sjá börn í Kristófershúsi.

1919-1967- Bjarni Bjarnason f. 7. des. 1883 Illugastöðum Laxárdal fremri, d. 10. maí 1967, maki 16. júní 1917, Ingibjörg Þorfinnsdóttir f. 29. maí 1892, d. 15. mars 1968 sjá Sólheima.
Börn þeirra;
1) Þorfinnur (1918-2005). Sveitarstjóri á Skagaströnd, síðast bús. í Reykjavík. Var á Bogabraut 1, Höfðakaupstað , A-Hún. 1957.
2) Oktavía Hulda (1921-2000) sjá neðar,
3) Bjarni (1919-1922).
4) Bjarni (1924-1946). Var á Blönduósi 1930. Bakaranemi á Blönduósi. Ókvæntur.
5) Kristín (1932-1996). Var í Hreppshúsinu, Blönduóshr., A-Hún. 1957. Verslunarmaður á Blönduósi.

Húskona 1920- Soffía Baldvinsdóttir (1866-1943) sjá Sunnuhvol.
1933- Arnfríður Sigurðardóttir f. 9. júní 1863 d. 2. jan. 1958. Sjá Klemensarhús 1920. Hjú í Syðri-ey, Höskuldsstaðasókn, Hún. 1901. Vinnukona á Syðri-Ey á Skagaströnd. Var í Finnsstaðanesi, Spákonufellssókn, Hún. 1870.

Ýmsir íbúar:
Sveinbjörn Þórarinn Tímóteusson (1899-1988). Bifreiðarstjóri, afgreiðslumaður og húsvörður. Síðast bús. í Reykjavík.
1928-1931- Jón Marselíus Einarsson (1895-1968) sjá Jónshús.

1940- Jónas Jónasson f. 7 ágúst 1905 Hreggnesi Bolungarvík d. 20. nóv. 1979. Daglaunamaður á Blönduósi 1930. Verkamaður í Tilraun á Blönduósi. Síðast bús. í Reykjavík.
maki (samb.k.), Ingibjörg Jakobsdóttir f. 21. jan. 1898, d. 21. febr. 1975, frá Vesturhópshólum, sjá Sandgerði, bl.
Börn með fyrri maka Birni Lúðvík Blöndal (1894-1943) sjá Blíðheima;
1) Þórhallur Sigurbjörn (1923- 2008). Bifvélavirki. Var á Blönduósi 1930. Var í Bræðraborg, Blönduóshr., A-Hún. 1957.
2) Þorbjörn (1924-1926),
3) Þorbjörg Ásdís Himes (1927-2021). Bús. í Bandaríkjunum. M: Earl Warren Himes, bifreiðastjóri f. 2.12.1920. Börn þeirra f. og bús. í Bandaríkjunum.

GPJ 27.5.2019

• Icelandic

®GPJ Býlaskrá Blönduóss 1876 - 1957
Upplýsingar um lóðamörk eru fengnar frá Jóni Arasyni (1949) í Skuld.
Skilningur á staðsetningu er alfarið minn. GPJ.