Staðarbakkakirkja - Staðarbakki í Miðfirði

Staðarbakkakirkja kirkja að Staðarbakka í Miðfirði. Þar er bændakirkja (útkirkja) sem þjónað hefur verið frá næsta bæ, Melstað, frá árinu 1907. Núverandi kirkja þar var reist árið 1890 og tekur 120 manns í sæti. Hún er úr timbri en altaristöfluna gaf Björn Guðmundur Björnsson kenndur við Torfustahús þar sem hann átti heima á meðan hann stundaði búskap eða Hvammstanga þar sem hann bjó síðari hluta æfinnar, altaristöfluna gaf hann til minningar um son sinn er lést mjög ungur (heimild úr ljóðabókinni "Glæðum" eftir Björn). Altaristöfluna málaði Eyjólfur Eyfells árið 1931 og sýnir hún Krist.

Saga kirkjunnar

Staðarbakkakirkja Melstaðarprestakalli í Húnavatnsprófastsdæmi. Staðarbakki er bær og kirkjustaður í Miðfirði, næsti bær við Melstað, sem er einnig kirkjustaður. Staðarbakki var áður prestssetur en nú er þar útkirkja frá Melstað síðan 1907.

Kaþólskar kirkjur á staðnum voru helgaðar Jóhannesi skírara. Timburkirkjan með turni og lofti og sætum fyrir 120 manns var byggð þar 1890 og vígð 16. nóvember sama ár.

Halldór Bjarnason frá Gröf í Borgarhreppi var kirkjusmiður. Altaristöfluna málaði Eyjólfur Eyfells árið 1931 og sýnir hún Krist.

Staðarbakki; Miðfjörður; Ytri-Torfustaðahreppur; Hvammstangi; Skarfshóll; Króksstaðir; Teigakvísl; Rauðagróf; Barðabrún; Rauðugróf; Þrætutóptarholt; Ranhólagötur; Hrísás; Heygarðsholt; Heygarðsholtsflói; Landamerkjalækur; Hrísássendi; Króksstaðir; Brekkulækur; Mellæk; Miðfjarðará; Króksstaðamelar; Melur; Randhólar; Búrfell; Torfustaðir; Bjarg; Stafhóll; Stafalækur; Torfholt; Torfsvatn; Hrafnshúsahólskelda; Stóri-Bolhóll; Þórarinshóll;

Landamerkjaskrá Staðarbakka

Að norðan ræður merkjum milli Staðarbakka og Melstaðar sjónhending úr norðurenda forns vatnsveitingaskurðar er grafinn var vestur úr Teigakvíslinni uppí Rauðugróf í Barðbrúninni, þar beint vestur af, úr Rauðugróf sjónhending sunnanhalt við Þrætutóptarholt, vestur um holt þau, er Ranhólagöturnar liggja eftir í stóran stein merktan LM, sem er í útnorðurhorni Staðarbakkalands þar sem Staðarbakkaland mætir Ranhólalandi að vestan. Að vestan ræður merkjum milli Staðarbakka og Ranhóla sjónhending úr fyrnefndum landamerkjasteini á Hrísás, þar sem hann er hæstur af Hrísás á vestanverða Bolahóla og er Stóri-Bolhóll suðvesturhorn Staðarbakkalands. Úr Stóra-Bolhól ræður merkjum sjónhending þaðan í holtsnibbu fyrir sunnan Hrafnshúsakeldu, úr þeirri nibbu í norðasta vikið vestur úr Torfsvatni, úr syðsta viki sem gengur austur úr Torfuvatni, svo sem Stafalækur ræður til Stafahóla, úr syðsta Stafhól sjónhending í brúarræsið yfir landamerkjaland, úr því nesi sjónhending í stein á Laughólma merktan LM.,

Í Stjórnarráði Íslands 26. jan. 1911.
F.h.r.
Kl. Jónsson / Eggert Briem

Lesið fyrir manntalsþingrjetti Húnavatnssýslu að Melstað 7. júní 1911 og innfært í landamerkjabók sýslunnar Nr. 299 bls. 162b.

Samföst eign Staðarbakkakirkju í Miðfirði Ytri Torfustaðahreppi, Húnavatnssýslu: Staðarbakki með Skarfshól og Króksstöðum.

1) Að norðan ræður merkjum milli Staðarbakka og Mels sjónhending úr norðurenda forns vatnsveitingaskurðs, er grafinn var vestur úr Teigakvíslinni, upp í Rauðugróf í Barðabrúninni þar beint vestur af, úr Rauðugróf sjónhending sunnanhallt við Þrætutóptarholt vestur um holt þau, er Ranhólagöturnar liggja eptir í stóran stein, merktan M.L., sem er á útnorðurhorni Staðarbakkalands, þar sem Staðarbakkaland mætir Ranhólalandi að vestan.
2) Að vestan ræður merkjum milli Staðarbakkakirkju lands og Ranhóla sjónhending úr fyr nefndum landamerkjasteini á Hrísás, þar sem hann er hæstur, af Hrísás á vestanverða Bolahóla, af Bolahólum á Þórarinshól, er á milli Staðarbakkakirkjulands (Skarfshóls) og Búrfells, sjónhending af Þórarinshól efst í glöggan farveg Landamerkjalækjarins upp í Heygarðsholtsflóann, ræður svo Landamerkjalækurinn ofan á móts við stóra flata klöpp, merkta L.M., sunnan í Hrísássendanum, en úr þeirri klöpp sjónhending í Landamerkjavörðu á efra Hríshól.
3) Að sunnan ræður merkjum milli Staðakirkjulands (Króksstaða) og Brekkulækjar, sjónhending úr Landamerkjavörðunni á efra Hríshólnum í Mellæk, þar sem hann fyrst fær skipan farveg vestur undan Stórhól, og ræður svo Melalækur alla leið merkjum þangað til hann fellur í Miðfjarðará sunnan undir landsuðurhorni Króksstaðamela fyrir austan syðsta ketilinn.
4) Að austan ræður Miðfjarðarár austasti farvegur út undir svo nefnda Teigakvísl, en úr ræður Teigakvísl til fyrst greindra merkja. B. Staðarkirkja á mánaðar selför fyrir búpening sinn úr Aurriðadal (Búrfells og Randhólum.)

Mel, 20. júní 1890.
Þorvaldur Bjarnason sem umráðamaður Melskirkju eigna Mels, Randhóla, Búrfells og Brekkulækjar.
Hjörtur Líndal eptir umboði prófasts vegna Staðarbakkakirkjulands.
Jóhann E. Einarsson, eigandi Torfustaða
Karl Á. Sigurgeirsson, fyrir hönd Bjargs eiganda.
Guðmundur Jónsson, eigandi Urriðaár (handsalað.)

Lesið upp á manntalsþingi að Svarðbæli, hinn 5. júní 1891, og innfært í
landamerkjabók Húnavatnssýslu, No. 275, fol. 143b-4

Landamerki kirkjujarðarinnar Skarfhóls í Ytri Torfustaðahreppi.

1) Að norðan og vestan ræður merkjum milli Staðarbakka og Skarfhóls úr syðsta Stafhól, svo sem Stafalælur ræður uppí syðsta vikið austur úr Torfsvatni, svo úr norðasta vikinu verstur úr Torfsvatni sjónhending í holtsnibbu sunnanvið Hrafnshúsahólskeldu. Þaðan sjónhending í Stóra-Bolhól, úr Bolahólum í Þórarinshól.
2) Að sunnan milli Skarfhóls og Búrfells eru landamerki eins og meðfylgjandi úrdráttur úr landamerkjabók Húnavatnssýslu Nr. 275 tilgreinir. Sjónhending af Þórarinshól efst í glöggan farveg Landamerkjalækjarins upp í Heygarðsholts flóanum ræður svo Landamerkjalækurinn ofan á móts við stóra flata klöpp merkta L.M. sunnan í Hrísásendanum.
3) Að austan milli Skarfhóls og Króksstaða ræður merkjum sjónhending norður fyrgreindri klöpp sunnan í Hrísásendanum í litla þúfu neðarlega á Torfholti. Þaðan norður í syðsta Stafhól, sunnanvert við Stafalæk.

Skarfshóli 15. júní 1911.
Guðm. Gíslason (eigandi Staðarbakka).
Ólafur Ólafsson (ábúandi á Skarfshól.)
Eyjólfur Kolbeins prestur á Mel

GPJ 4.3.2019

• Icelandic

Landamerkjabók Húnavatnssýslu, No. 275, fol. 143b-4 5.6.1891
Landamerkjabók sýslunnar Nr. 299 bls. 162b. 7.6.1911
Landamerkjabók Húnavatnssýslu Nr. 301 fol. 163b. 23.5.1914