Auðunnarstaðir I og II í Víðidal

Hjer hefur að fornu hálfkirkja verið og stóð húsið í voru minni. Enginn minnist hjer hafi tíðir veittar verið. Jarðardýrleiki lx € .
Eigandinn að xxx € er Björn þorláksson lögrjettumaður hjer heima búandi. Landskuld þar af er nú engin; var á meðan leiguliðar hjeldu ýmist ij € eður i € xxx álnir, eftir því sem landsdrotnar komu kaupi sínu. Leigukúgildi minnir menn v hafi verið og leigur goldist í smjöri eður peníngum. Kvaðir voru öngvar.
Kvikfjenaður Björns iiii kýr, i kvíga tvævetur mylk, i kvíga veturgömul, b ær, xi sauðir tvævetrir og eldri, xxi veturgamall, xv lömb, iii hestar, ii hross, iii únghryssur, i foli veturgamall.
Fóðrast kann á þessum helmíngi vi kýr, i úngneyti, xxx lömb, lx ær, vi hestar. Eigandinn að öðrum helmíngi jarðarinnar, xxx € , er Marckús Pálsson að Syðrivöllum við Miðfjörð.
Ábúandinn á xv € er Sveinn Ingimundarson. Annar ábúandi á xv € , sem er afdeildur bær uppgjör fyrir fáum árum og kallaður Audunarstadakot, er Ólafur Arngrímsson.
Landskuld af þessum xxx € er ij € . Geldur helming hver ábúenda. Betalast með xl álna fóðri eftir proportion; en hitt sem meira er í ullarvöru og öllum gildum landaurum.
Leigukúgildi vi, leigir helming hver. Leigur betalast í smjöri heim til landsdrottins. Kvaðir öngvar.
Kvikfje hjá Sveini ii kýr, ii kvígur veturgamlar, xliii ær, xx sauðir tvævetrir og eldri, xxi veturgamlir, xiiii lömb, iii hestar, i hross með fyli, i únghryssa, i foli veturgamall. Kvikfje hjá Ólafi iiii kýr, Ixx ær, x sauðir tvævetrir, xviii veturgamlir, xii lömb, iiii hestar, i hross. Fóðrast kann á þessum helmíngi jarðarinnar alt slíkt sem áður er talið á þann helming, sem Björn heldur.
Torfrista og stúnga næg. Reiðíngsrista lök. Móskurður til eldiviðar hefur verið, meinast enn vera mega en brúkast ei. Rifhrís hefur verið af nægð, tekur að þverra og brúkast þó enn til kola.
Lax og silúngsveiðivon góð í Víðidalsá, líka nokkur í Fitjá. Selstöðu á jörðin í eigin landi góða, en þó erfiða mjög yfir foröð, sem brúa þarf. Lambaupprekstur á Víðidalstúnguafrjett ut supra.
Túninu grandar vatnságángur, sem grefur og gjörir jarðföll. Enginu spillir Víðidalsá með sandi og leiri. Ekki er kvikfje óhætt fyrir foruðum. Vatnsból er ilt og þrýtur oft um vetur til stórmeina.

Víðidalur, Víðidalsá, Fitjá, Víðihlíð, Víðigerði, Birkihlíð, Selás, Auðunnarstaðakot, Deildarhóll.

Landnámsjörð. Hér bjó Auðunn skökull sem nam land um allan Víðidal. Jörðin er landmikil og kostarík til beitar og slægna. Slægjulönd voru meðfram Víðidalsá en beitiland á Auðunnarstaðahálsi og meðfram Fitjá.
Árið 1945 var jörðinni skipt þegar þáverandi eigendur hættu búskap og börn þeirra tóku við.
Auðunnarstöðum fylgir nú allt land jarðarinnar vestan þjóðvegarins og einnig norðurhluti jarðarinnar neðan þjóðvegar. Í landi Auðunnarstaða hafa á síðustu árum verið gerðar nokkrar nýbyggingar ofan þjóðvegarins, verkstæði og íbúðarhús [Víðihlíð, Víðigerði og Birkihlíð].

Íbúðarhús byggt 1956, 400 m³. Fjárhús fyrir 300 fjár. Hlöður 1030 m³. Votheysgryfja 30 m³. Verkfærageymsla 70 m².
Tún 25 ha.

Auðunnarstaðir II fylgir land meðfram Víðidalsá og Fitjá, einnig allt land Auðunnarstaða sunnan þjóðvegarins. Auðunnarstaðir hafa verið bændaeign frá fornu.
Selstöðu átti jörðin í eigin landi þ.e. í Selási, sem um skeið varð sjálfstætt býli. Einnig var búið í Auðunnarstaðakoti og Deildarhóli. Deildarhóll fór í eyði um 1940 en Auðunnarstaðakot á 19 öld.
Bæði þessi býli voru hjáleigur heimajarðarinnar.
Íbúðarhús byggt 1950 ein hæð og ris 319 m³. Fjós fyrir 7 kýr. Fjárhús fyrir 330 fjár. Hlöður 680 m³. Votheysgryfja 102 m³. Verkfærageymsla 77 m². Tún 22 ha.

Báðir jarðpartarnir eiga veiðirétt í Víðidalsá og Fitjá.

Auðunn skökull Bjarnarson var landnámsmaður í Víðidal í Vestur-Húnavatnssýslu og bjó á Auðunarstöðum. Fyrri kona hans er óþekkt en með henni átti hann dótturina Þóru mosháls, móður Úlfhildar, móður Ástu, móður Ólafs konungs helga.

Síðar kvæntist Auðunn Þórdísi Þorgrímsdóttur, ekkju Önundar tréfóts landnámsmanns að Kaldbaki á Ströndum, og áttu þau soninn Ásgeir, sem bjó á Ásgeirsá í Víðidal og var giftur Jórunni dóttur Ingimundar gamla. [Ásgeir æðarkollur Önundarson tréfóts og Æsu Ófeigsdóttur grettis, er oft ruglað saman við Ásgeir á Ásgeirsá og er það svo í landnámu]. Sonardóttir þeirra var Dalla Þorvaldsdóttir, fyrsta biskupsfrúin í Skálholti.

Þorgrímur hærukollur sem var faðir Ásmundar föður Grettis sterka var einnig sönur Önundar tréfóts og Þórdísar Þorgrímsdóttur landnámsmanns að Gnúpi

Björn faðir Auðuns var sonur Hunda-Steinars jarls á Englandi og Álofar dóttur Ragnars loðbrókar. Ísgerður og Eiríkur hétu og börn þeirra.

GPJ skráning 30.5.2020

• Icelandic

Guðmundur Paul
Húnaþing II bls 390-391
Jarðarbók Árna Magnússonar og Eggerts Ólafssonar. Bls 224
file:///C:/Users/Notandi/AppData/Local/Microsoft/Windows/INetCache/IE/TYHI81U1/H%C3%BAnavatnss%C3%BDsla.pdf

https://timarit.is/page/2050257?iabr=on#page/n7/mode/2up